basket.timer.attention

basket.timer.time.is.running.out

Het weer gaat flink tekeer: extreme weerfenomenen

Felle regens, hevige stormen, langdurige hittegolven … De laatste jaren duiken er overal ter wereld steeds meer extreme weerfenomenen op. Kortom: de klimaatverandering laat zich voelen. Wij zetten de drie meest zichtbare voor jou op een rijtje.

Tsunami

  • Wat? Een tsunami is een soort vloedgolf uit de zee die ontstaat door een zeebeving, een vulkanische uitbarsting of het afbreken van een groot stuk ijs. Een grote hoeveelheid water wordt dan op korte tijd aan hoge snelheid verplaatst, wat in de buurt van ondiep water aan de kust zorgt voor een enorme golf die aan hoge snelheid aan land gaat.
  • Waar? De kans op een tsunami is het grootst op plaatsen waar twee aardplaten elkaar raken, zoals rondom de Stille Oceaan. Door de platentektoniek vinden hier regelmatig aardbevingen plaats.
  • Gevolgen? Een tsunamigolf sleurt met een vernietigende kracht mensen, dieren, bomen en gebouwen met zich mee. De materiële schade en het dodental kunnen hoog oplopen. Ook koraalriffen raken ernstig beschadigd en laaggelegen eilandjes worden volledig overspoeld.
  • Toekomst? Het steeds sneller smelten van de gletsjers en de ijskappen zorgt voor fluctuaties in de aardkorst, wat meer aardbevingen en bijgevolg ook meer tsunami’s doet ontstaan.

De tsunami van december 2004 staat in ons geheugen gegrift als de zwaarste uit de recente geschiedenis, met slachtoffers in o.a. Sri Lanka, Indonesië, India, Thailand, Myanmar, Bangladesh en Maleisië. Berucht is ook de tsunami van 11 maart 2011 in Japan, die de nucleaire ramp in Fukushima mee veroorzaakte.

Orkaan of tropische cycloon

  • Wat? Een orkaan, cycloon of tyfoon is een tropische storm met windsnelheden met een kracht van meer dan 12 Beaufort. Vanuit de ruimte ziet een orkaan eruit als een spiraal met een gesloten, concentrische circulatie zonder front. Het oog van de storm heeft een windstille kern, zonder wolken en met een lage luchtdruk, waar de wind omheen wervelt aan 100 tot 150 km/u. 
  • Waar? Orkanen ontstaan in de tropen en subtropen tot de 35e breedtegraad, boven zeewater dat warmer is dan 27 °C. Dit is het geval in het Caribisch gebied, de zuidwestkust van de Verenigde Staten, Mexico, Centraal-Amerika, delen van Zuidoost-Azië, Australië en Zuidoost-Afrika.
  • Gevolgen? Een orkaan die aan land gaat, brengt harde wind en zware regenval met zich mee, die hevige overstromingen en vloedgolven aan de kust veroorzaakt.
  • Toekomst? Een orkaan heeft warm water nodig om te groeien, dus door de opwarming van de oceanen zullen orkanen alleen maar krachtiger en talrijker worden.

Bekende orkanen zijn orkaan Katrina (2005) in de Verenigde Staten, tyfoon Haiyan in de Filippijnen (2013) en recent nog orkaan Matthew in Haïti (2016).

Flash floods

  • Wat? Hevige neerslag of plotselinge dooi kan in gebieden met steile hellingen en nauwe valleien, zoals een canyon, ervoor zorgen dat een rivierbedding ineens vol staat met snelstromend water. Het waterpeil stijgt snel en binnen enkele minuten is de bodem verzadigd, waardoor rivieren en beken uit hun oevers treden en de omgeving overstroomt.
  • Waar? In droge woestijn- of berggebieden met een droge of verzadigde ondergrond, waar het zelden, maar hevig kan onweren. Zowel het zuidwesten als de hoogste bergketens van de Verenigde Staten staan bekend om hun flash floods.
  • Gevolgen? Door de kracht en de snelheid van het plots oprukkende water kunnen auto’s, bomen en zelfs huizen meegesleurd worden. Ook onoplettende wandelaars worden in flash flood-gebied makkelijk verrast door een muur van water van 10 tot wel 30 meter hoog.
  • Toekomst? Door de toename van het aantal en de intensiteit van zeer lokale onweersbuien zullen we vooral in Europa te maken krijgen met overstromingen en flash floods.

Zo’n 3.000 mensen kwamen zonder dak boven hun hoofd te zitten na een hevige flash flood in het noordoosten van Sardinië (2013). In datzelfde jaar vielen bijna 5.000 doden in het Indiase Kedarnath door een plotse overstroming na een aardverschuiving.

>> Meer weten over de gevolgen van de klimaatverandering? Weervrouw Jill Peeters werpt haar licht op de weersveranderingen van de nabije toekomst in A.S.Magazine 38.