Dieren spotten voor doorzetters: 6 goed verscholen dieren

Een ontmoeting met een zeldzaam dier in het wild, da’s een unieke (dagboek)ervaring. In tegenstelling tot wat je misschien denkt, hoef je niet naar verre oorden te trekken om het aan den lijve te ondervinden. Met wat basiskennis, een verrekijker en heel wat geduld, kun je deze niet-alledaagse dieren ook bij ons aantreffen. Zet je wandelschoenen al maar klaar!

Bever

Even voorstellen? De bever is niet alleen het grootste knaagdier dat je in Europa zal aantreffen, het is ook één van de grootste knaagdieren ter wereld. Deze aquatische dieren worden tot 100 centimeter groot en wegen tot 30 kilogram. Een brede, afgeplatte staart, achterpoten met zwemvliezen en een stel vlijmscherpe tanden zijn het visitekaartje van de bever.

 

Waar vind je ze? De bever huist langs rivieren, meren, vijvers, moerassen, beken en sloten. Als hij maar heel het jaar door toegang heeft tot het water en genoeg bomen in de buurt vindt, is hij in zijn nopjes. Van nature zijn bevers bosbewoners, maar ze trekken ook hun plan in een agrarische en zelfs stedelijke omgeving.

In de Belgische Ardennen maak je het meest kans om een wilde bever te spotten, maar ook in Vlaanderen doet deze knager het prima. De meeste bevers daar wonen in de buurt van de Maas en Asbeek in Limburg, en langs de Dijle en Winge in Vlaams-Brabant.

 

Hoe kom je ze op het spoor? Bevers zie je vooral tijdens de schemering of ’s nachts, want dan gaan ze hout en eten verzamelen. Overdag lassen ze liever een rustpauze in. In de warmere maanden, als de avond later valt, kan je ze ook weleens overdag tegenkomen. Bespeur je afgebeten of geschilde takken, omgeknaagde boompjes, een (indrukwekkende) dam of burcht in het water, glijplekken en loopsporen? Dan weet je dat er bevers in de buurt zijn.

 

Wist je dat … De oren, ogen en neusgaten van een bever op dezelfde hoogte liggen, zodat hij ze alle drie kan gebruiken tijdens het zwemmen? Om geen water binnen te krijgen, sluit hij onder water zijn neus en oren af. 

 

Meer info...

Gladde slang

Even voorstellen? De gladde slang is een niet-giftige slangensoort, en één van de drie in België voorkomende wilde soorten – de overige twee zijn de adder en ringslang. Ze is lichtbruin tot grijs, heeft twee rijen vlekjes op de rug en wordt maximaal 75 tot 80 centimeter lang.

 

Waar vind je ze? De gladde slang aantreffen in het wild is geen sinecure. Behalve in de vallei van de Bocq (in Wallonië), is deze slang eigenlijk bedreigd in onze contreien. Ze houdt vooral van een droge ondergrond, zoals heideterreinen (de Kempen, Kalmthoutse Heide …), bosranden (in Wallonië), droge delen van veengebieden en zandgronden.

 

Hoe kom je ze op het spoor? Je zal wat geduld en een scherp oog moeten hebben, maar met wat geluk kan je deze slang overdag wel zien voorbij kronkelen. Hij is het meest in zijn sas bij bewolkt en vochtig weer – laarzen en regenjas aan dus – en verschuilt zich graag onder grote stenen, blokken hout of tussen planten. Zwangere vrouwtjes gaan al eens graag zonnen, maar bij 30°C en meer zie je ze niet meer.

 

Wist je dat … Elke slang een eigen, uniek vlekkenpatroon in de halsstreek heeft? Een beetje zoals een vingerafdruk, maar dan voor slangen.

Vuursalamander

Even voorstellen? Met z´n opvallende uiterlijk lijkt de vuursalamander allerminst een verlegen jongen. De zwarte kleur met gele vlekken en strepen is moeilijk over het hoofd te zien. De vuursalamander, ook bekend als gevlekte landsalamander of goudsalamander, is één van de grootste Europese amfibieën en wordt tot 20 centimeter groot.

 

Waar vind je ze? Deze salamander met zijn unieke geel-zwarte tekening houdt zich vooral schuil in eiken- en beukenbossen. Hij is erg zeldzaam, maar ten zuiden van de Samber en Maas vind je hem wel. In Vlaanderen tref je hem aan in de bossen van de Vlaamse Ardennen, in het Vlaams-Brabantse Hallerbos en Meerdalwoud, en in het Zoniënwoud. Ook in de Voerstreek toont hij zich af en toe.

 

Hoe kom je ze op het spoor? De vuursalamander persoonlijk ontmoeten is best een uitdaging. Hij is vooral ’s nachts actief; overdag zoekt hij liever een veilig plekje onder stenen, dood hout of een houtstapel. Ook een dikke hummuslaag van bladeren vindt hij geweldig, want daarin kan hij zich lekker ingraven. Vooral in het vroege voorjaar of najaar maak je kans om er een glimp van op te vangen, tijdens of net na een zware regenbui. Je moet er dus wel iets voor over hebben.

 

Wist je dat … Deze salamander zijn naam kreeg omdat men vroeger dacht dat hij uit het vuur werd geboren? Hij kruipt immers graag weg onder hout, waardoor hij weleens ongezien mee naar huis werd genomen door houtsprokkelaars. Eens het hout op het vuur werd gegooid, dook de vuursalamander pas op.  

Otter

Even voorstellen? Met zijn reusachtige staart van 30 tot 50 centimeter, is de otter een indrukwekkende verschijning die tot wel 140 centimeter groot wordt. Deze marterachtige is aangepast aan een leven in het water, met een gestroomlijnd lichaam en zwemvliezen tussen de poten. Zijn vacht is aan de buikzijde meestal lichter van kleur.

 

Waar vind je ze? In het water! Zoet water, om precies te zijn. Sinds de jaren 80 was hij niet meer gezien, en werd hij uitgestorven verklaard in ons land. Maar in 2012 werd er weer eentje opgemerkt (en vastgelegd op camera) in het Smeetshof, een natuurgebied van Natuurpunt in Limburg. Nadien werden otters gespot in Willebroek, Bocholt, Lubbeek en de Zeescheldevallei. In 2017 ontdekte men zelfs een broedplaats in de noordelijke Scheldevallei. De otter is dus echt terug!

 

Hoe kom je ze op het spoor? Otters blijven wel zeldzaam en niet zo gemakkelijk te zien. Je zal er je slaap voor moeten laten, want het zijn nachtdieren. Overdag stoppen ze zich vooral weg in het riet, in holle bomen of onder de grond. Je kan hun loopsporen weleens aantreffen onder bruggen, want daar komen ze makkelijk uit het water. Hun pootafdruk lijkt op die van een hond of kat, maar heeft een teentje meer (vijf stuks).

 

Wist je dat … Otters in het wild maar 3 à 4 jaar leven, terwijl ze in gevangenschap 11 tot 15 jaar oud kunnen worden? 

Wolf

Even voorstellen? De Europese of Euraziatische wolf is een schuw roofdier dat zowel solitair als in groep (een roedel) leeft. Zijn vacht is kort en ruw, met een kenmerkende witte halsstreek. In onze contreien worden wolven zelden zwaarder dan 40 kilogram, maar in Rusland zijn er exemplaren gespot die 80 kilogram en meer op de weegschaal zetten.

 

Waar? In Wallonië werd de voorbije jaren tweemaal een wolf gesignaleerd: eentje in Gedinne, Namen (2011) en eentje in Masbourg, Luxemburg (2016). Begin 2018 was de terugkeer van de wolf in Vlaanderen ook een feit, toen de gezenderde wolvin Naya de grens tussen Nederland en België overstak in Bocholt. Op 11 maart 2018 werd een dode wolf aangetroffen in Opoeteren. Niet Naya, maar een niet-gezenderd mannetje. Goed om weten: wolven hebben een territorium van wel 200 tot 2.000 km2 groot.

 

Hoe op het spoor komen? De wolf is erg schuchter. Zodra hij een mens ziet of hoort, maakt hij zich uit de voeten. Je heel stil houden en onzichtbaar maken is dus de boodschap. Wolven zijn ook overdag actief, dus je hoeft er je slaap niet voor te laten. Een jong dier dat nog op zoek is naar z’n eigen territorium kan je al eens zien in velden of zelfs autowegen. De pootafdruk van een wolf, ongeveer 8 tot 10 centimeter lang, lijkt – niet verwonderlijk – sterk op die van een hond, alleen is hij wat ovaler.

 

Wist je dat … Wolven zintuigen hebben om u tegen te zeggen? Op een afstand van 300 meter, tegen de wind in, ruiken ze andere dieren al. Ze hebben een zichthoek van 250° – wij maar eentje van 180°. En ze vangen hoge tonen op die mensen niet eens horen. Bovendien biedt hun vacht een perfecte bescherming: ze kunnen temperaturen tot -40°C aan!  

Lynx

Even voorstellen? Met bakkebaarden waar een rockabillyfan jaloers op zou worden, elegante pluimpjes op de oren en een kort staartje, is de Euraziatische lynx een elegante verschijning. Deze katachtige die hoog op z´n poten staat, wordt tot 130 centimeter lang en weegt tot 25 kilogram, al zijn er ook al exemplaren gespot die 38 kilogram zwaar zijn.  

 

Waar? Lange tijd kwam de lynx niet meer voor in ons land, maar sinds 2002 is hij terug in de noordelijke Ardennen, onder andere in Vielsalm, en in de Voerstreek. In Vlaanderen zijn er aanwijzingen dat er lynxen leven en er waren al enkele observaties. Eind 2017 filmden twee agenten in Sint-Martens-Voeren (Limburg) een dier dat felle gelijkenissen vertoont met een lynx. Experten bevestigden het vermoeden, maar 100% zeker kunnen we niet zijn.

 

Hoe op het spoor komen? Lynxen zijn zeer zeldzaam en superschuw. De dieren leven ook nog eens vooral tijdens de schemeruren én in het dichtbegroeide bos. Ze markeren wel hun pad met krabsporen op boomstammen, dus die kunnen je op de juiste weg zetten. Wees ook alert voor sporen. Hun pootafdruk lijkt op die van een grote kat, met vier tenen. 

 

Wist je dat … Je helemaal geen schrik hoeft te hebben van een lynx? Zolang je hem niet in het nauw drijft, is hij ongevaarlijk voor mensen. Bovendien zal hij je nooit lang achtervolgen, want een groot uithoudingsvermogen is niet aan hem besteed. Hij besluipt zijn (onoplettende) prooi en slaat dan vanuit een hinderlaag toe, net als een kat.

In hun natuurlijke habitat zijn wilde dieren baas, dus zorg er wel voor dat je hun dagelijkse routine niet verstoort. Deze tips helpen je om ook in België succesvol dieren te spotten, met respect voor de omgeving!