Kajakvaren in eigen land: waar mag het?

In België moet je als recreatieve kajakker niet ver zoeken naar kanalen, rivieren en vijvers om je hobby op te beoefenen. Maar mag je jouw kajak wel zomaar overal te water laten?


Op de ‘bevaarbare’ waterwegen

Goed nieuws: op de meeste bevaarbare binnenwateren in ons land is het absoluut geen probleem om met je kajak op verkenning te gaan. Voor een kajak is een immatriculatiedocument (recent vervangen door de registratiebrief) niet langer verplicht. Denk er wel aan dat de scheepvaart altijd en overal voorrang heeft, dus hou je aan het scheepvaartreglement! 

Vergeet je veiligheidsuitrusting niet

Ook je kajak of kano moet voorzien zijn van een wettelijk vastgelegde veiligheidsuitrusting, zoals een opblaasbare reddingsboei, een noodfluitje en een reservepeddel. 

Check de volledige lijst

 

LET OP: Bij de verhuur van kajaks en kano’s op de binnenwateren moet verplicht een zwemvest aan boord voorzien zijn. Het dragen van die zwemvest wordt sterk aangeraden, zeker bij kinderen tot 12 jaar.

Waar mag je niet kajakken?

  • Er zijn slechts een paar uitzonderingen op die regel, zoals het Kanaal Gent-Terneuzen, Oostende-Brugge en Zeebrugge-Brugge. De Beneden-Zeeschelde, de binnenarmen van waterwegen zoals de Reien in Brugge of de Afleiding van de Nete in Lier zijn eveneens verboden terrein, net zoals bepaalde gedeelten in Gent (zoals de Gentse Haven) en de zeehavens.
  • Ook de sluizen op de waterwegen zijn niet toegankelijk voor kajakkers.

Op de ‘onbevaarbare’ waterwegen

Dit is een ander verhaal, met eigen (soms ingewikkelde) regels voor Vlaanderen en Wallonië. Sommige rivieren, vooral in de Ardennen, hebben de laatste tijd veel last van extreme ‘overbevaring’. Waar je vroeger zomaar ongevraagd kon gaan peddelen, geldt nu een zeer strikte regelgeving. Om de natuur te beschermen is het op veel plekken zelfs verboden om je langwerpige bootje te water te laten, zeker wanneer het waterpeil te laag is – wat de voorbije zomers regelmatig het geval is. Bij extreme droogte gaan volledige rivieren onverbiddelijk op slot voor kajakkers.

 

Wil je exact weten waar je wel en niet mag kajakken in Wallonië, neem dan een kijkje op deze website van het Waals Gewest voor real-time informatie.

Of word lid van een officiële kajakvereniging, zoals het Koninklijk Belgisch Kano Verbond, de Vlaamse Kano en Kajak Federatie of de Fédération Francophone de Canoë. Zo ben je steeds op de hoogte van de meest recente wetgeving en kan je voor je trainingen in het kader van een sportief evenement ook gebruikmaken van kleinere riviertjes die niet toegankelijk zijn voor het grotere publiek.


Tips voor kajaktrips

1. Kleine Nete (Antwerpen)

©Vilda

  • Afstand: 25 km
  • Vertrek- en eindpunt: tussen Retie en Grobbendonk
  • Kajak: verhuur bij Kempen Kayaks in Retie

Van de Watermolen in Retie vaar je over de rustige Kleine Nete langs het domein De Putten en taverne Netherust in Kasterlee, de kinderboerderij van Ark van Noë in Lichtaart en de achtbanen van Bobbejaanland. De vistrap aan het Spaans Hof en de terreinen van Sport Vlaanderen in Herentals zijn de laatste haltes voor je – met 25 kilometer in de armen, rust in je hoofd en prachtige fauna en flora in je fotografisch geheugen – aanmeert bij de Watermolen van Grobbendonk.

2. Dijle (Vlaams-Brabant)

©Vilda

  • Afstand: 35 km
  • Vertrek- en eindpunt: tussen Huldenberg en Werchter
  • Kajak: eigen kajak

Stap in je kajak in de Florivalstraat in Huldenberg en peddel langs de rand van het Meerdaalbos, terwijl je flirt met de taalgrens. In Korbeek-Dijle kan je even pauzeren voor een hapje en een drankje bij The Shelter – waar je een kajak kan huren als je voor de ingekorte versie van de tocht kiest – waarna je even later dwars door het centrum van Leuven vaart. De 800 jaar oude Molen van Rotselaar luidt het einde van de trip in, eindigen doe je vlak bij het festivalterrein van Rock Werchter.

3. Zuidlede en Moervaart (Oost-Vlaanderen)

©Vilda

  • Afstand: 32 km
  • Vertrek- en eindpunt: Kalvebrug of Molenmuseum Puyenbrug
  • Kajak: verhuur bij Kano Center in Wachtebeke of eigen kajak

Wie een kajak huurt bij het Kano Center, kan zijn bootje te water laten aan de Kalvebrug in Wachtebeke. Met je eigen kajak mag je van deze privé-instapplaats geen gebruik maken en is de Puyenbrug over de Zuidlede een ideaal startpunt voor deze lusvormige vaarroute. Verwacht je onderweg aan gevarieerde landschappen en meanders, veel schaduw door de hoge populieren en het gezelschap van diverse watervogels.

LET OP: Tijdens het broedseizoen (1 april t.e.m. 30 juni) is het gedeelte tussen de Stenenbrug en Eksaarde Dam niet toegankelijk.

4. Viroin (Namen)

©Vilda

  • Afstand: 20 km
  • Vertrek- en eindpunt: tussen Dourbes en Treignes
  • Kajak: verhuur bij café-restaurant Le Montjoie in Treignes of eigen kajak

De ruïnes van het Château de Haute Roche vormen het schilderachtige decor van de start van deze vaarroute. Onderweg passeer je een oude, verlaten steengroeve en la Roche aux Faucons, waar je een prachtig uitzicht hebt over het dorpje Olloy-sur-Viroin. Halverwege je tocht kan je in Vierves-sur-Viroin aanmeren om een hapje te eten, waarna je verder peddelt richting Treignes. Vlak voor je eindpunt ligt de Gallo-Romeinse Villa des Bruyères, een archeologische site waar je de benen kan strekken na je tocht op het water.

5. Semois (Luxemburg)

©Rudy Pické

  • Afstand: 17 km
  • Vertrek- en eindpunt: tussen Alle en Bohan-sur-Semois
  • Kajak: verhuur bij Kayaks La Vanne in Alle-sur-Semois

Deze kajakroute brengt je over de Semois door het Réserve Naturelle de Membre-Bohan, een typisch Ardens natuurgebied met een rijkdom aan biodiversiteit. Reken op drie tot vier uur varen, waarbij je bezienswaardigheden zoals de bijzondere houten Pont de Claies in Laforet (enkel tussen juni en september) en het indrukwekkende uitkijkpunt ‘Le Jambon de la Semois’ – waar de Semois een bocht maakt in de vorm van … jawel, een hesp – van je wenslijstje kan afvinken.

6. Ourthe (Luik)

©Vilda

  • Afstand: 15 km
  • Vertrek- en eindpunt: tussen Barvaux en Hamoir
  • Kajak: verhuur bij Kayak Les Remous in Hamoir

Eens je bent weggevaren uit het toeristische Barvaux word je al snel omringd door groene oevers en kan je het betere peddelwerk loslaten op de verrassende kronkels van de Ourthe. In het voor- en najaar krijg je hier enkele pittige stroomversnellingen voor de kiezen, maar tijdens een droge zomer zal je je bootje soms een handje moeten helpen in het ondiepe water. Halfweg bereik je Sy, waar de horeca je met open armen ontvangt aan de oevers van de Ourthe. En nadien wacht je niets dan uitgestrekte bos- en weilanden tot in Hamoir.

Ecologisch varen: hoe doe je dat?

Wie in ons land gaat kajakken in de vrije natuur, hoort rekening te houden met de omgeving. De Vlaamse Kano en Kajak Federatie stelde daarom een gedragscode op voor het varen in kwetsbare gebieden.

 

  • Stap in en uit de kajak op daartoe voorziene plaatsen. Zijn die er niet, kies dan een plek uit waar je zo weinig mogelijk schade toebrengt aan de vegetatie op de oever.
  • Ontwijk drijvende planten, zoals lelies, ranonkel en violier. Zo kunnen de mensen die na je komen er ook nog plezier aan beleven.
  • Spreek op zachte toon en maak geen nodeloos lawaai. Geniet van de stilte en de rust op het water zonder de omgeving te verstoren.
  • Vermijd ondiep water of riet aan de oevers. Hier bevinden zich vaak paar- en broedplaatsen van kikkers, salamanders, vogels en vissen.
  • Respecteer de lokale voorschriften en laat geen afval achter na je picknick aan de waterkant.

Wil je onze Belgische waterwegen verkennen met gestrekte benen?

Dan is stand-up paddling of kortweg ‘suppen’ vast iets voor jou!

Eén golf water in je kajak en je sneakers zijn drijfnat … Dat kan beter!
Met een paar waterschoenen met antislipzool ben je helemaal waterproof.