River Cleanup: samen voor plasticvrije rivieren

Elke dag belandt wereldwijd zo’n 1,3 miljoen kilo plastic in onze oceanen. Maar het probleem begint veel eerder: meer dan 10 miljoen kilo plastic komt dagelijks terecht in natuur en rivieren. De plasticproductie blijft stijgen, terwijl afvalbeheer en recyclage het tempo niet kunnen volgen. Zonder ingrijpen dreigt er tegen 2050 meer plastic dan vis in de oceaan te zijn.

Plasticvervuiling beperkt zich niet tot zee en kust. Plastic werd teruggevonden in bijna alle ecosystemen. Omdat plastic nauwelijks afbreekt, valt het uiteen in microplastics die terechtkomen in dieren, ecosystemen en onze voedselketen.

River Cleanup pakt dit probleem aan stroomopwaarts. Met hun Clean River Model combineren ze opruimacties met data, bewustwording en structurele oplossingen. Samen met vrijwilligers en partners verwijderen ze afval vóór het de oceaan bereikt en werken ze aan gedrags- en systeemverandering.

De boodschap is duidelijk: de tijd om te handelen is nu. Door rivieren schoon te maken en te houden, beschermen we onze oceanen, biodiversiteit, klimaat en gezondheid.


Partnership met impact

A.S.Adventure bundelt sinds januari 2022 de krachten met River Cleanup. Daarmee zijn ze de eerste blauwe partner in onze lijst van structurele duurzame partners. Waarom we de rivieren zo belangrijk vinden? Omdat ze de blauwe aders zijn van onze planeet, die jammer genoeg ernstig lijden onder plasticvervuiling. Daar willen we mee een verschil in maken.

Naast een jaarlijkse donatie, staat bij dit partnership actie centraal. We steken de handen hiervoor ook zelf uit de mouwen!

Op 22 maart 2022, niet toevallig Wereldwaterdag, organiseerde A.S.Adventure een eigen River Cleanup. Als kick-off van een langdurige samenwerking verzamelden we niet minder dan 200 kilogram plastic afval in de Hobokense Polder en langs de Schelde-oever. Houd zeker onze social media in de gaten voor komende acties.


River Cleanup in beeld

Soms zegt één beeld meer dan duizend woorden. En al zeker dat van de River Cleanup in Albanië: het won een bronzen award op de United World Oceans Day Photo Competition.



Wat je ook ziet op de beelden: het gaat om héél wat afval, helaas. Grotere dieren raken verstrikt in grotere stukken. Vogels, vissen en schildpadden zien de kleinere stukken als voedsel. Bij mensen kunnen microplastics in het bloed onze hormonale functies in de war sturen. De negatieve impact van al dat plastic is dus gigantisch. Hoog tijd om het tij te keren!


Wie is River Cleanup?

River Cleanup begon in 2017 toen de Belgische oprichter Thomas De Groote uitgedaagd werd om 10 minuten zwerfvuil te rapen, een eenvoudige actie die hem meteen deed inzien hoe wijdverspreid plasticvervuiling is, en die de start werd van een wereldwijde beweging.

Sinds de officiële oprichting in 2019 is River Cleanup uitgegroeid tot een wereldwijd netwerk actief in meer dan 100 landen, met een community van meer dan 360.000 River Warriors die zich inzetten om rivieren schoon te maken. 

River Cleanup werkt met lokale teams én een internationale vrijwilligersbasis om afval te verwijderen en structurele verandering te realiseren met behulp van het Clean River Model, een holistische aanpak die opruimen combineert met preventie, bewustwording en langdurige impact voor plasticvrije rivieren.


Wat doet River Cleanup?

River Cleanup zet zich in voor propere rivieren door afval te verwijderen én structurele oplossingen te ontwikkelen om vervuiling te voorkomen. Met activiteiten in België en internationale hotspots zoals Indonesië, Kameroen en India focussen ze op impact waar die het meest nodig is. Altijd stroomopwaarts, vóór het afval de oceaan bereikt.


Wat doen ze in België?

River Cleanup-events: het hele jaar door worden opruimacties georganiseerd waarbij burgers, bedrijven en vrijwilligers samen rivieren en oevers schoonmaken. Neem deel aan World Cleanup Day, het grootste evenement van het jaar.

River Cleanup Response Unit: een vast team van vrijwilligers dat snel in actie komt na overstromingen en extreme weersomstandigheden om afval op te ruimen en natuur te herstellen.

River Watchers: een citizen science-project in samenwerking met VITO waarbij vrijwilligers zwerfvuil in kaart brengen via foto’s en artificiële intelligentie.

Wat doet River Cleanup wereldwijd?

Meer dan 3,9 miljoen kg afval opgeruimd wereldwijd

Actief in meer dan 100 landen

Wereldwijde actiedagen, zoals World Cleanup Day

Ondersteuning bij het opzetten van je eigen actiedag

Samenwerkingen met bedrijven en partners om hun milieu-impact te verkleinen en structurele oplossingen te ontwikkelen via het Clean River Model


Opruimen, informeren, transformeren

De missie van River Cleanup steunt op drie peilers: opruimen, informeren en transformeren. Ze geloven in de kracht van de mens om een einde te maken aan de plasticproblematiek. Een wereldwijd netwerk van River Warriors (vrijwilligers) organiseert actief opruimacties of neemt eraan deel. Ze gebruiken ook nieuwe technologieën die op een meer geautomatiseerde manier afval kunnen verzamelen, de klok rond.

Maar alleen opruimen is niet genoeg. Om te voorkomen dat het afval in de eerste plaats in onze natuur belandt, is het belangrijk om mensen bewust te maken van het probleem. Via bewustzijn komt actie, dus organiseert River Cleanup ook workshops en lezingen. Dat doen ze onder andere in scholen en universiteiten.

Transformeren doet River Cleanup vooral op institutioneel niveau. Ze werken voor structurele veranderingen samen met organisaties en bedrijven, zodat er meer wordt ingezet op het verminderen van (single-use) plastic bijvoorbeeld. Zo zetten ze in op de volledige cirkel: niet alleen op consumptie, maar ook op productie.


Het probleem van de plasticsoep

Het woord plasticsoep heeft officieel een plek gekregen in de Van Dale en dat zegt genoeg. Thomas de Groote, oprichter van River Cleanup: “Plasticsoep is de verzamelnaam van plastic afval in oceanen en rivieren. Het lijkt op juliennesoep waar je groentjes in ziet drijven. Maar in plaats van wortel en prei drijft er plastic en afval in het water.”

Wat jij tegen de plasticsoep kan doen? Actie ondernemen. Een paar ideeën:

•    Vermijd wegwerpplastic voor eenmalig gebruik.

•    Kies voor een stuk zeep in plaats van een zeeppompje, tenzij het hervulbaar is.

•    Gebruik een shampoo bar in plaats van flessen shampoo.

•    Kies voor een koffiemachine met losse bonen. Vermijd capsules en pads.

Meer weten over wat je zelf kan doen in onze strijd tegen de plasticsoep? We bundelden alle tips, cijfers, insights van Thomas en meer!



Waarom propere rivieren belangrijk zijn

Door de vele 'river plastics' op te ruimen, zorgt River Cleanup ervoor dat de blauwe aders van onze planeet niet dichtslibben. Hoe minder plastic de oceaan bereikt, hoe beter. Want eens het daar belandt, verspreidt het zich en is het veel moeilijker er weer uit te halen.

Plastic dat in de natuur belandt, kan in zijn geheel schade aanrichten, maar ook afgebroken tot microplastics levert het heel wat problemen op.


Voor mensen

Rivieren en oceanen vormen de basis voor het leven van miljoenen mensen die ernaast wonen. Ze vinden er hun water of eten en hebben dus een gezonde rivier of oceaan nodig om gezond te kunnen leven. Maar ook voor mensen die niet bij een rivier leven, is plastic gevaarlijk. We consumeren het via water, vis en zelfs verpakkingen. Die laatste bevatten microplastics die we zomaar mee opeten, opdrinken en inademen. 

Elke keer als je een plastic dop opendraait, adem je plastic in. En dat is niet gezond. Onderzoekers van de Universiteit Gent vonden in 2022 zelfs plastic in menselijk bloed, dat onze hormonale functies op termijn kan verstoren.

De helft van onze zuurstof komt uit de oceaan. Een op de twee ademteugen die we nemen, bestaat uit zuurstof die wordt geproduceerd door fytoplankton.

Voor dieren en ecosystemen

Grotere dieren zoals walvissen eten grote stukken plastic op of raken erin verstrikt. In beide gevallen leidt dit meestal tot het overlijden van het dier.

Microplastics verspreiden zich in het water en schaden zo ook de groei en gezondheid van planten en dieren.

Ecosystemen raken verstoord, terwijl ze zo belangrijk zijn voor de gezondheid van onze planeet.


Door enkele eenvoudige aanpassingen in onze levensstijl kunnen we er gelukkig voor zorgen dat we heel wat minder afval creëren. En afval dat niet bestaat, kan ook niet rondslingeren en per ongeluk aan een oever of in een rivier belanden. Daarom zetten we graag twee producten in de kijker.


Van visnet naar jas: NetPlus

Van al het plastic dat helaas al in de oceaan drijft, richten visnetten het meeste schade aan. Zeedieren raken er bijvoorbeeld hopeloos in verstrikt. Patagonia ging daarom in zee met Bureo en samen ontwikkelden ze NetPlus: een nieuw materiaal van 100% gerecycleerde visnetten!


Drink clean met Klean Kanteen

Water uit een duurzame drinkfles smaakt altijd beter. De kleurrijke producten van Klean Kanteen zijn gemaakt van 90% gereycleerd staal: proper voor de planeet én voor de rivieren. En omdat jouw exemplaar een leven lang meegaat, spaar je héél wat plastic flesjes uit. Proost!



Cookie-instellingen voor de beste online ervaring

Om je de beste online ervaring te bieden, maken wij gebruik van marketing, analytische en functionele cookies en vergelijkbare technologieën. Raadpleeg onze cookie policy voor meer informatie. Ook derden en sociale netwerken kunnen cookies plaatsen via onze website om je gepersonaliseerde advertenties buiten de website te tonen. Door “Alles accepteren” te selecteren, ga je hiermee akkoord. Om dit niet steeds opnieuw te vragen, slaan wij je voorkeuren voor het gebruik van cookies voor twee jaar op. Je kan je voorkeuren op elk moment wijzigen via de cookie policy button onderaan alle pagina's.

Cookie-instellingen voor de beste online ervaring

Om je de beste online ervaring te bieden, maken wij gebruik van marketing, analytische en functionele cookies en vergelijkbare technologieën. Raadpleeg onze cookie policy voor meer informatie. Ook derden en sociale netwerken kunnen cookies plaatsen via onze website om je gepersonaliseerde advertenties buiten de website te tonen. Door “Alles accepteren” te selecteren, ga je hiermee akkoord. Om dit niet steeds opnieuw te vragen, slaan wij je voorkeuren voor het gebruik van cookies voor twee jaar op. Je kan je voorkeuren op elk moment wijzigen via de cookie policy button onderaan alle pagina's.